Historia Powiatu Kościerskiego
Państwo krzyżackie
Funkcjonujący od 1999 roku powiat kościerski jest kontynuacją wielowiekowej tradycji Kościerzyny jako centrum administracyjnego na pograniczu środkowych i południowych Kaszub.
Rolę ośrodka administracyjnego pełni Kościerzyna od XIV w. Po zajęciu Pomorza przez Krzyżaków w latach 1308/1309 wchodziła ona w skład konturstwa gniewskiego. Znajdowała się tu siedziba okręgu sądowego.
Okręg kościerski powstał po reorganizacji administracji kujawskiej w XV wieku , kiedy to Kościerzyna wchodziła w skład wójtostwa tczewskiego. Zasięg jurysdykcji okręgu kościerskiego obejmował wówczas m.in. Stężycę, Korne, Dziemiany, Lipusz, Barkoczyn , Gołubie, Mały i Wielki Klincz, Wyczechowo , Borcz, Wąglikowice, Kłobuczyno. Okręg kościerski graniczył wówczas w Kiszewskim na południu, Sztumskim na wschodzie i z konturstwem gdańskim na północnym zachodzie.
Prusy Królewskie
Zasadnicze elementy podziału administracyjnego nie uległy zmianie po powrocie Pomorza do Polski po drugim pokoju toruńskim /1466/.Powstało wówczas starostwo kościerskie, będące częścią powiatu tczewskiego, a ten z kolei wchodził w skład województwa pomorskiego. Starostwo to pełniło wówczas funkcję reprezentanta władzy królewskiej i do jego kompetencji należało m.in, zbieranie skarbu monarszego, a później skarbu koronnego. Starostwo było też instytucją sądowniczą. Od początków XVII wieku starostwo kościerskie znajdowało się w rękach zasłużonego w dziejach Pomorza rodu Wejherów.
Częściowy awans Kościerzyny nastąpił w XVIII wieku, kiedy to w wyniku reform sejmu konwokacyjnego (1764) do Kościerzyny przeniesiono także, z pobliskiego Mirachowa, siedzibę sejmiku powiatowego.
Zabór pruski
Po pierwszych dziesięcioleciach władzy pruskiej na Pomorzu (po 1772 roku) Kościerzyna nie pełniła znaczących funkcji administracji państwowej. Do 1818 roku była miastem Prus zachodnich, wchodziła zaś w skład powiatu starogardzkiego, będącego częścią rejencji kwidzyńskiej. W wyniku reform administracyjnych w państwie pruskim, od 1818 roku stała się Kościerzyna siedzibą władz powiatu (Kreis Berent).
Funkcjonował tutaj urząd Landrata, działał także sąd okręgowy. Zasadnicze elementy układu administracyjnego Prus Zachodnich przejęła II Rzeczypospolita.
XX wiek
W II Rzeczypospolitej Kościerzyna stała się siedzibą starostwa powiatowego należącego do jednostek administracji państwowej województwa pomorskiego ze stolicą w Toruniu. Przez dłuższy czas istnienia część kompetencji powiatowych (m. in. Policję) posiadała gmina kościerska. Po II wojnie światowej Kościerzyna powróciła do funkcji powiatowej. Powiat Kościerski, rozciągający się na wschód aż do Skarszew był jednym z większych w województwie gdańskim i obejmował gminy Kościerzyna, Lipusz, Dziemiany, Liniewo, Nowa Karczma, Stara Kiszewa, Skarszewy.
Powiat kościerski został zlikwidowany na skutek reformy administracyjnej w 1975 roku, mimo tego Kościerzyna pełniła nieformalnie funkcję centrum dla mieszkańców okolicznych gmin. Przemiany po 1989 roku doprowadziły do powstania w Kościerzynie jednostek administracji państwowej (Urzędu rejonowego i Urzędu Pracy), które stały się podstawą do budowy systemu powiatowej władzy samorządowej od roku 1999.
